Cấu trúc rẽ nhánh (câu lệnh if)
Cấu trúc này được dùng khi một lệnh hay một khối lệnh chỉ được thực hiện khi một điều kiện nào đó thoả mãn.
Cú pháp:
1if (bieu thuc dieu kien)
2{
3 khối lệnh;...
4}
1if (bieu thuc dieu kien)
2{
3 Khối lệnh 1;...;
4}
5else
6{
7 Khối lệnh 2;...;
8}
- Cấu trúc
if rẽ nhiều nhánh: Sau else có thể là một câu lệnh if khác.
1if (bieu thuc dieu kien)
2{
3 Khối lệnh 1;...;
4}
5else if(bieu thuc dieu kien khac)
6{
7 Khối lệnh 2;...;
8}
9else if(bieu thuc dieu kien khac)
10{
11 Khối lệnh 3;...;
12}
13else
14{
15 Khối lệnh 4;...;
16}
1if (bieu thuc dieu kien)
2{
3 Khối lệnh 1;...;
4}
5else
6{
7 if (bieu thuc dieu kien)
8 {
9 Khối lệnh A;...;
10 }
11 else
12 {
13 Khối lệnh B;...;
14 }
15}
Ví dụ 1
- Yêu cầu: Nhập vào 3 số nguyên. In ra màn hình số lớn nhất, nhỏ nhất.
- Code
1#include <iostream>
2#include <conio.h>
3
4using namespace std;
5
6int main() {
7 int a, b, c;
8 // nhap 3 so
9 cout<<"\n Nhap 3 so: ";
10 cout<<"\n a = ";
11 cin>>a;
12 cout<<"\n b = ";
13 cin>>b;
14 cout<<"\n c = ";
15 cin>>c;
16 // tim max
17 int max = a;
18 if (max<b) max = b;
19 if (max<c) max = c;
20 cout<<"\n Max: "<<max;
21 // tim min
22 int min = a;
23 if (min>b) min = b;
24 if (min>c) min = c;
25 cout<<"\n Min: "<<min;
26
27 return 0;
28}
Ví dụ 2
- Yêu cầu: Giải phương trình bậc nhất 1 ẩn ax + b = 0, với a, b nhập vào từ bàn phím. Tìm nghiệm thực?
- Code
1#include <iostream>
2#include <conio.h>
3
4using namespace std;
5int main() {
6 float a, b;
7 // nhap he so
8 cout<<"\n Nhap he so: ";
9 cout<<"\n a = ";
10 cin>>a;
11 cout<<"\n b = ";
12 cin>>b;
13 // Giai va bien luan
14 if (a==0)
15 if (b==0)
16 cout<<"\n Phuong trinh vo so nghiem";
17 else
18 cout<<"\n Phuong trinh vo nghiem";
19 else
20 {
21 float x = -b/a;
22 cout<<"\n Phuong trinh co 1 nghiem x = "<<x;
23 }
24
25 return 0;
26}
Ví dụ 3
- Yêu cầu: Giải và biện luận nghiệm thực của phương trình bậc 2 một ẩn ax^2 + bx +c = 0, với a, b, c nhập vào từ bàn phím.
- Code
1#include <iostream>
2#include <conio.h>
3#include <math.h>
4
5using namespace std;
6
7int main() {
8 float a, b, c;
9 // nhap he so
10 cout<<"\n Nhap he so: ";
11 cout<<"\n a = ";
12 cin>>a;
13 cout<<"\n b = ";
14 cin>>b;
15 cout<<"\n c = ";
16 cin>>c;
17 // Giai va bien luan
18 if (a==0)
19 if (b==0)
20 if (c==0)
21 cout<<"\n Phuong trinh vo so nghiem";
22 else
23 cout<<"\n Phuong trinh vo nghiem";
24 else
25 {
26 float x = -c/b;
27 cout<<"\n Phuong trinh co 1 nghiem x= "<<x;
28 }
29 else
30 {
31 float delta = b*b-4*a*c;
32 if(delta<0)
33 cout<<"\n Phuong trinh vo nghiem";
34 if(delta=0)
35 cout<<"\n Phuong trinh co nghiem kep, x1=x2= "<<-b/(2*a);
36 if (delta>0)
37 {
38 float x1 = (-b-(float)sqrt(delta))/(2*a);
39 float x2 = (-b+(float)sqrt(delta))/(2*a);
40 cout<<"\n Phuong trinh co 2 nghiem, x1 = "<<x1<<"; x2 = "<<x2;
41 }
42 }
43
44 return 0;
45}
Ví dụ 4
- Yêu cầu: Tính điểm cho sinh viên:
- Nhập vào điểm: điểm toán; điểm tin học; điểm anh văn
- Tính điểm tổng kết.
- In kết quả điểm chữ (A, B, C, D, F) của học kỳ. Thanh điểm quy đổi như sau:
- Dưới 4: là điểm F
- Từ 4 đến dưới 5.5: là điểm D
- Từ 5.5 đến dưới 7: là điểm C
- Từ 7 đến dưới 8.5: là điểm B
- Từ 8.5 đến 10: là điểm A
- Ngoài các giá trị thì không tính điểm.
- Code
1#include <iostream>
2#include <conio.h>
3
4using namespace std;
5
6int main() {
7 float diem_toan;
8 float diem_tinhoc;
9 float diem_anhvan;
10
11 // Nhập điểm
12 cout << "********* Moi nhap diem *********\n";
13 cout << "Diem mon toan: ";
14 cin >> diem_toan;
15 cout << "Diem mon lap trinh: ";
16 cin >> diem_tinhoc;
17 cout << "Diem mon anh van: ";
18 cin >> diem_anhvan;
19
20 // Tính điểm trung bình
21 float diem_trungbinh;
22 diem_trungbinh = (diem_toan + diem_tinhoc + diem_anhvan) / 3;
23
24 // Tính điểm chữ
25 char diem_chu;
26 if(diem_trungbinh < 4) {
27 diem_chu = 'F';
28 }
29 else if(diem_trungbinh >= 4 && diem_trungbinh < 5.5) {
30 diem_chu = 'D';
31 }
32 else if(diem_trungbinh >= 5.5 && diem_trungbinh < 7) {
33 diem_chu = 'C';
34 }
35 else if(diem_trungbinh >= 7 && diem_trungbinh < 8.5) {
36 diem_chu = 'B';
37 }
38 else if(diem_trungbinh >= 8.5 && diem_trungbinh <= 10) {
39 diem_chu = 'A';
40 }
41 else {
42 diem_chu = 'X';
43 }
44
45 // In kết quả ra màn hình
46 cout << "********* KET QUA HOC KY *******\n";
47 cout << "Diem trung binh: " << diem_trungbinh << "\n";
48 cout << "Diem chu: " << diem_chu;
49}