BÀI TẬP LỚN CÁ NHÂN
Phân tích và thiết kế hệ thống Quản lý bán hàng thương mại điện tử bằng UML
Một doanh nghiệp kinh doanh nhiều loại sản phẩm có nhu cầu xây dựng một hệ thống bán hàng thương mại điện tử nhằm phục vụ hoạt động giới thiệu sản phẩm, tiếp nhận đơn hàng, thanh toán, quản lý kho và quảng bá thông tin đến khách hàng.
Người dùng có thể truy cập hệ thống để xem các sản phẩm đang được kinh doanh. Sản phẩm được tổ chức theo từng loại để thuận tiện cho việc tìm kiếm và tra cứu. Mỗi sản phẩm có các thông tin cơ bản như mã sản phẩm, tên sản phẩm, hình ảnh, mô tả, giá bán, đơn vị tính, số lượng tồn kho và trạng thái kinh doanh. Các sản phẩm được doanh nghiệp nhập từ những nhà cung cấp khác nhau. Hệ thống cần lưu thông tin nhà cung cấp để phục vụ quá trình nhập hàng và quản lý nguồn cung sản phẩm.
Khách hàng có thể tìm kiếm sản phẩm theo tên, xem sản phẩm theo từng loại và xem thông tin chi tiết của sản phẩm. Khi có nhu cầu mua hàng, khách hàng chọn sản phẩm, số lượng cần mua và thêm sản phẩm vào giỏ hàng. Trong giỏ hàng, khách hàng có thể thay đổi số lượng, xóa sản phẩm hoặc tiếp tục lựa chọn thêm các sản phẩm khác.
Khi tiến hành đặt hàng, khách hàng cần cung cấp thông tin người nhận, số điện thoại, địa chỉ giao hàng và lựa chọn phương thức thanh toán. Hệ thống kiểm tra số lượng tồn kho của các sản phẩm trong giỏ hàng trước khi cho phép tạo đơn hàng. Nếu một sản phẩm không còn đủ số lượng, hệ thống phải thông báo để khách hàng điều chỉnh lại giỏ hàng.
Sau khi thông tin đặt hàng hợp lệ, hệ thống tính tổng giá trị sản phẩm, số tiền được giảm nếu có khuyến mãi, phí vận chuyển và tổng số tiền khách hàng cần thanh toán. Một đơn hàng có thể chứa nhiều sản phẩm khác nhau, trong đó cần lưu lại số lượng và đơn giá của từng sản phẩm tại thời điểm khách hàng đặt mua.
Doanh nghiệp có thể tổ chức các chương trình khuyến mãi nhằm giảm giá cho khách hàng. Khuyến mãi có thể áp dụng cho một sản phẩm, một loại sản phẩm hoặc toàn bộ đơn hàng. Mỗi chương trình khuyến mãi có thời gian bắt đầu, thời gian kết thúc, điều kiện áp dụng, giá trị giảm và số lượt sử dụng. Khi khách hàng sử dụng mã khuyến mãi, hệ thống phải kiểm tra mã có tồn tại, còn hiệu lực và đáp ứng đầy đủ các điều kiện hay không trước khi tính giảm giá.
Hệ thống hỗ trợ thanh toán khi nhận hàng và thanh toán trực tuyến. Đối với thanh toán trực tuyến, hệ thống gửi thông tin giao dịch đến một cổng thanh toán bên ngoài. Cổng thanh toán xử lý giao dịch và trả kết quả về cho hệ thống. Kết quả thanh toán có thể là thành công, thất bại hoặc bị hủy. Hệ thống phải lưu lại thông tin giao dịch và cập nhật trạng thái thanh toán tương ứng. Trong trường hợp giao dịch thất bại, khách hàng có thể thực hiện thanh toán lại hoặc lựa chọn phương thức thanh toán khác.
Sau khi đơn hàng được tạo, nhân viên có trách nhiệm kiểm tra thông tin và xác nhận đơn hàng. Đơn hàng có thể lần lượt trải qua các trạng thái như chờ xác nhận, đã xác nhận, đang chuẩn bị hàng, đã xuất kho, đang giao hàng, đã hoàn thành hoặc đã hủy. Khách hàng có thể theo dõi trạng thái đơn hàng của mình. Trong một số điều kiện phù hợp, khách hàng có thể yêu cầu hủy đơn hàng trước khi hàng được xuất khỏi kho.
Hệ thống cần hỗ trợ quản lý kho hàng. Khi doanh nghiệp nhập sản phẩm từ nhà cung cấp, nhân viên lập phiếu nhập kho và ghi nhận các sản phẩm, số lượng nhập, giá nhập và ngày nhập. Sau khi phiếu nhập được xác nhận, số lượng tồn kho của sản phẩm được tăng lên.
Khi một đơn hàng được xác nhận và chuẩn bị giao cho khách hàng, nhân viên kho lập phiếu xuất kho dựa trên thông tin đơn hàng. Phiếu xuất kho ghi nhận danh sách sản phẩm, số lượng xuất, ngày xuất và nhân viên thực hiện. Sau khi phiếu xuất được xác nhận, số lượng tồn kho của sản phẩm được giảm xuống. Hệ thống không được cho phép xuất một số lượng sản phẩm lớn hơn số lượng hiện có trong kho.
Ngoài hoạt động bán hàng, doanh nghiệp còn sử dụng hệ thống để đăng tải tin tức, bài viết quảng bá, giới thiệu sản phẩm, chương trình khuyến mãi, chính sách vận chuyển, chính sách đổi trả và các trang thông tin khác. Mỗi bài viết hoặc trang nội dung có tiêu đề, nội dung, hình ảnh, tác giả, ngày tạo, ngày xuất bản và trạng thái. Nội dung có thể ở trạng thái bản nháp, đã xuất bản hoặc đã ẩn.
Hệ thống có khu vực quản trị dành cho nhân viên doanh nghiệp. Người dùng phải đăng nhập trước khi sử dụng các chức năng quản trị. Tùy theo nhiệm vụ, mỗi người dùng được cấp những quyền khác nhau. Có người chỉ được quản lý sản phẩm, có người phụ trách đơn hàng, có người quản lý kho, có người quản lý tin tức và có người được phép quản lý tài khoản cũng như phân quyền cho các thành viên khác.
Hệ thống phải kiểm tra quyền trước khi cho phép người dùng thực hiện chức năng. Người không có quyền quản lý kho không được nhập hoặc xuất hàng. Người không có quyền quản lý người dùng không được tạo tài khoản, khóa tài khoản hoặc thay đổi quyền hạn. Người phụ trách nội dung không được tự ý thay đổi trạng thái thanh toán hoặc số lượng tồn kho.
Trong quá trình hoạt động, hệ thống cần lưu lại các thông tin quan trọng như lịch sử đặt hàng, lịch sử thanh toán, lịch sử nhập kho, xuất kho và trạng thái xử lý của đơn hàng. Các thông tin đã phát sinh giao dịch không nên bị xóa hoàn toàn mà cần được lưu lại để phục vụ việc tra cứu và kiểm tra sau này.
Yêu cầu thực hiện
Mỗi học viên thực hiện bài tập theo hình thức cá nhân.
Từ phần mô tả nghiệp vụ trên, học viên tự phân tích và xác định:
Những đối tượng tham gia vào hệ thống.
Những chức năng chính của từng đối tượng.
Những thực thể dữ liệu cần quản lý.
Thuộc tính và hành vi của các thực thể.
Mối quan hệ giữa các thực thể.
Các quy trình nghiệp vụ chính.
Các trường hợp xử lý thông thường và các trường hợp ngoại lệ.
Học viên không nhất thiết phải mô hình hóa toàn bộ mọi chi tiết của hệ thống, nhưng các sơ đồ được lựa chọn phải thể hiện được những nghiệp vụ quan trọng và phải thống nhất với nội dung đặc tả.
Các sơ đồ UML cần thực hiện
1. Sơ đồ ca sử dụng – Use Case Diagram
Vẽ sơ đồ Use Case tổng quan của hệ thống.
Học viên tự xác định:
Các tác nhân tham gia.
Các ca sử dụng chính.
Phạm vi của hệ thống.
Quan hệ giữa tác nhân và ca sử dụng.
Quan hệ
include,extendhoặc kế thừa nếu cần thiết.
Không nên đưa các thao tác kỹ thuật quá nhỏ như nhấn nút, nhập ô dữ liệu hoặc mở màn hình thành một Use Case độc lập.
2. Sơ đồ lớp – Class Diagram
Vẽ sơ đồ lớp mô tả cấu trúc dữ liệu và các đối tượng quan trọng trong hệ thống.
Mỗi lớp cần thể hiện:
Tên lớp.
Các thuộc tính chính.
Kiểu dữ liệu của thuộc tính.
Một số phương thức quan trọng nếu phù hợp.
Mối quan hệ với các lớp khác.
Bội số của các mối quan hệ.
Học viên cần cân nhắc sử dụng các quan hệ như:
Association.
Aggregation.
Composition.
Generalization.
Không chuyển trực tiếp mọi danh từ trong đề bài thành một lớp. Chỉ chọn những đối tượng thực sự cần quản lý hoặc có vai trò trong nghiệp vụ.
3. Sơ đồ hoạt động – Activity Diagram
Vẽ một Activity Diagram mô tả một quy trình nghiệp vụ quan trọng của hệ thống.
Có thể lựa chọn một trong các quy trình như:
Khách hàng đặt hàng.
Đặt hàng và thanh toán trực tuyến.
Xác nhận và xử lý đơn hàng.
Nhập hàng vào kho.
Xuất hàng theo đơn hàng.
Áp dụng chương trình khuyến mãi.
Sơ đồ cần có:
Điểm bắt đầu và kết thúc.
Các hoạt động chính.
Các nhánh điều kiện.
Các trường hợp thành công và thất bại.
Swimlane để phân biệt trách nhiệm của các bên tham gia.
Fork và Join nếu trong quy trình có các hoạt động thực hiện song song.
4. Sơ đồ tuần tự – Sequence Diagram
Vẽ một Sequence Diagram mô tả sự tương tác giữa người dùng, giao diện, các thành phần xử lý và dữ liệu trong một chức năng quan trọng.
Khuyến khích lựa chọn quy trình đặt hàng và thanh toán trực tuyến.
Sơ đồ cần thể hiện:
Đối tượng khởi tạo yêu cầu.
Các đối tượng hoặc thành phần tham gia xử lý.
Thứ tự gửi và nhận thông điệp.
Kết quả trả về.
Quá trình kiểm tra dữ liệu.
Quá trình lưu hoặc cập nhật dữ liệu.
Các trường hợp xử lý thay thế.
Học viên cần sử dụng Combined Fragment phù hợp, chẳng hạn:
altcho các trường hợp thành công hoặc thất bại.optcho nghiệp vụ tùy chọn.loopkhi xử lý lặp lại nhiều phần tử.
Yêu cầu về tính thống nhất
Bốn sơ đồ UML phải mô tả cùng một hệ thống và không được mâu thuẫn với nhau.
Các đối tượng dữ liệu được sử dụng trong quy trình xử lý cần xuất hiện hợp lý trong Class Diagram. Các chức năng trong Use Case Diagram phải có liên hệ với Activity Diagram hoặc Sequence Diagram. Tên gọi của các đối tượng, chức năng và trạng thái cần được sử dụng thống nhất trong toàn bộ bài làm.
Ví dụ, nếu Use Case Diagram có chức năng thanh toán trực tuyến thì Sequence Diagram cần thể hiện được quá trình hệ thống gửi yêu cầu thanh toán, tiếp nhận kết quả và cập nhật trạng thái giao dịch.
Sản phẩm cần nộp
Mỗi học viên nộp một báo cáo gồm:
Một Use Case Diagram tổng quan cho toàn hệ thống.
Một Class Diagram tổng thể, khoảng 15–25 lớp.
Một Activity Diagram cho quy trình đặt hàng, thanh toán và xử lý đơn.
Một Sequence Diagram bắt buộc cho thanh toán trực tuyến.
Một Sequence Diagram tự chọn cho nhập kho, xuất kho hoặc phân quyền.
Bài làm phải ghi rõ họ tên, mã số sinh viên và lớp học phần.
Lưu ý
Học viên được phép bổ sung giả định nghiệp vụ khi phần mô tả chưa nêu rõ. Mỗi giả định phải hợp lý và cần được ghi rõ trong báo cáo.
Không có duy nhất một đáp án đúng cho bài tập này. Bài làm được đánh giá dựa trên khả năng đọc hiểu yêu cầu, phân tích nghiệp vụ, sử dụng đúng ký pháp UML và bảo đảm sự nhất quán giữa các sơ đồ.
Cách nộp bài
Download file mẫu báo cáo bài tập, điền đầy đủ thông tin, vẽ các sơ đồ mô hình và đính kèm vào file word.
(File mẫu bài tập)
Lưu ý: đặt tên file theo cấu trúc sau:
NopBaiTap_[MaLop]_[MSSV]_[HoTen].docx
Với:
MaLop: là mã lớp học phần đang học
MSSV: là mã số sinh viên trong trường
HoTen: là tiếng việt không dấu
Nộp bài gởi về:
Email: [email protected]
Hạn nộp bài: đến hết ngày 30/06/2026.

